พัฒนาการทางประวัติศาสตร์
เทศบาลนครนครสวรรค์เดิมมีฐานะเป็นสุขาภิบาล เรียกว่า “สุขาภิบาลเมืองนครสวรรค์” จัดตั้งขึ้นตามพระราชกฤษฎีกายกฐานะเป็นสุขาภิบาล เมื่อปี พ.ศ. 2457
ต่อมาเมื่อการปกครองส่วนท้องถิ่นได้รับการปฏิรูป ได้มีพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งเป็น “เทศบาลเมืองนครสวรรค์” เมื่อวันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2478 โดยมีพื้นที่เริ่มแรกเพียง 1.47 ตารางกิโลเมตร ก่อนจะขยายตัวและพัฒนาอย่างต่อเนื่องเพื่อรองรับการขยายตัวทางเศรษฐกิจและชุมชนปากน้ำโพจนยกฐานะเป็นเทศบาลนครในปัจจุบัน
เส้นทางประวัติศาสตร์การขยายเขตพื้นที่ปกครอง
ก่อตั้งสุขาภิบาลเมืองนครสวรรค์
จัดตั้งขึ้นตามพระราชกฤษฎีกายกฐานะเป็นสุขาภิบาล เพื่อเริ่มต้นการจัดการและสุขาภิบาลขั้นพื้นฐานในเขตชุมชนหนาแน่นริมนํ้า
จัดตั้งเป็นเทศบาลเมืองนครสวรรค์
ได้รับการยกฐานะเป็นเทศบาลเมืองอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 10 ธันวาคม 2478 โดยมีพื้นที่เริ่มแรก 1.47 ตารางกิโลเมตร
การขยายเขตครั้งที่ 1 (27 ธ.ค. 2493)
ขยายพื้นที่ปกครองออกไปเพื่อรองรับชุมชนที่เติบโตอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้พื้นที่เพิ่มขึ้นจากเดิมเป็น 8.85 ตารางกิโลเมตร
การขยายเขตครั้งที่ 2 (22 เม.ย. 2522)
ขยายเขตการปกครองครั้งที่สองตามการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจและผังเมืองใหม่ มีพื้นที่รับผิดชอบเพิ่มขึ้นเป็น 27.87 ตารางกิโลเมตร
จัดตั้งเป็น "เทศบาลนครนครสวรรค์"
จัดตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 23 กันยายน 2538 เพื่อรองรับความก้าวหน้าและการบริการที่ครอบคลุม พัฒนาคุณภาพชีวิตของประชากรกว่าแสนคนในพื้นที่ปากนํ้าโพ
อาคารเฉลิมพระเกียรติ 6 รอบ พระชนมพรรษา
เพื่อพัฒนาและรองรับการให้บริการประชาชนให้มีความสะดวกรวดเร็วและมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น เทศบาลนครนครสวรรค์ได้ดำเนินการก่อสร้างอาคารสำนักงานแห่งใหม่ขึ้น เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็กสูง 5 ชั้น พร้อมดาดฟ้า ขนาดกว้าง 42 เมตร ยาว 126 เมตร มีพื้นที่ใช้สอยรวมประมาณ 20,000 ตารางเมตร ด้วยงบประมาณการก่อสร้างทั้งสิ้น 240,939,360 บาท เพื่อเป็นการเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 6 รอบ 72 พรรษา และได้รับพระราชทานนามอาคารอันเป็นมงคลยิ่งว่า “อาคารเฉลิมพระเกียรติ 6 รอบ พระชนมพรรษา”
แผนผังการให้บริการและโครงสร้างชั้นอาคารสำนักงาน
งานทะเบียนราษฎร์, ศูนย์ข้อมูลข่าวสารเทศบาลนครนครสวรรค์
สำนักสาธารณสุข, สำนักการประปา
สำนักช่าง (ฝ่ายออกแบบและควบคุมการก่อสร้าง)
สำนักคลัง (การจัดเก็บรายได้, การเงินและบัญชี), กองสารสนเทศภาษีและทะเบียนทรัพย์สิน
กองยุทธศาสตร์และงบประมาณ, กองสวัสดิการสังคม, ห้องประชุม 3/2
ห้องนายกเทศมนตรี, สำนักปลัดเทศบาล, ห้องประชุม 3/1, ห้องประชุมสภาเทศบาล 3/3
กลุ่มสถิติข้อมูลและสารสนเทศ, กองการเจ้าหน้าที่, ห้องแสดงนิทรรศการประวัติศาสตร์เมือง
สำนักการศึกษา (ดูแลงานกิจการนักเรียนและโรงเรียนในสังกัด)
ห้องประชุมสัมมนาขนาดใหญ่ ตั้งอยู่ใจกลางโดมหลังคา สามารถรองรับการประชุมและการจัดกิจกรรมได้มากกว่า 500 คน
"นครน่าอยู่ เคียงคู่เจ้าพระยา พัฒนานวัตกรรม สร้างสังคมสุขภาวะ"
เทศบาลนครนครสวรรค์ มุ่งสู่การพัฒนาที่ยั่งยืนและมีประสิทธิภาพเพื่อประชาชนยุทธศาสตร์การพัฒนา (Development Strategies)
ทิศทางการพัฒนาเพื่อขับเคลื่อนเทศบาลนครนครสวรรค์สู่ความเจริญรุ่งเรือง
ด้านการสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อม
- ส่งเสริมให้เด็ก เยาวชน และประชาชนมีพฤติกรรมสุขภาพที่เหมาะสม ป้องกันควบคุมโรคได้ดี และพัฒนาเครือข่ายสร้างเสริมสุขภาพอย่างครอบคลุม
- ปลูกฝังจิตสำนึกและสร้างภูมิคุ้มกันความรู้เพื่อป้องกันพิษภัยของยาเสพติดให้กับชุมชน
- พัฒนาระบบคุ้มครองผู้บริโภคด้านสุขภาพและอาหารให้มีประสิทธิภาพ
- สร้างจิตสำนึกในการรักษาสิ่งแวดล้อม จัดการทรัพยากร ลดมลพิษ และปรับปรุงคุณภาพนํ้า
ด้านการศึกษา ศาสนา วัฒนธรรมและนันทนาการ
- พัฒนาระบบบริหารการศึกษาและแหล่งเรียนรู้ตลอดชีวิตเพื่อส่งเสริมสังคมแห่งปัญญา
- พัฒนาทักษะวิชาชีพ ความเป็นเลิศ และคุณภาพชีวิตของครูและบุคลากรการศึกษา
- ยกระดับความสามารถผู้เรียนให้สามารถสื่อสารได้ถึง 3 ภาษา (ไทย, อังกฤษ, จีน)
- ส่งเสริมกิจกรรมกีฬา นันทนาการของเด็ก เยาวชน และประชาชน
- อนุรักษ์ประเพณี ศิลปวัฒนธรรม ภูมิปัญญา และพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงเรียนรู้
ด้านสวัสดิการสังคมและชุมชน
- น้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตและเศรษฐกิจในครัวเรือน
- ส่งเสริมความเข้มแข็งของชุมชนและการมีส่วนร่วมจัดทำแผนพัฒนาชุมชน
- จัดระเบียบสวัสดิการสังคมและการสงเคราะห์แก่ผู้ด้อยโอกาสอย่างเสมอภาคและทั่วถึง
การพัฒนากายภาพเมือง
- พัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน ระบบคมนาคม การจราจร และการติดตั้งระบบไฟฟ้าแสงสว่างสาธารณะ
- ปรับปรุงภูมิทัศน์และเพิ่มพื้นที่สีเขียว พัฒนาสวนสาธารณะและสถานที่ออกกำลังกาย
- ขยายเขตการผลิต ขยายบริการ และพัฒนาปรับปรุงคุณภาพนํ้าประปาให้ได้มาตรฐาน
- ปรับปรุงระบบระบายนํ้า สร้างทำนบกั้นนํ้า และแก้ไขปัญหานํ้าท่วมในเขตเมืองอย่างยั่งยืน
ด้านความสงบเรียบร้อยและความมั่นคง
- ส่งเสริมกระบวนการประชาธิปไตย ความเท่าเทียมกัน และการมีส่วนร่วมของประชาชนในการตรวจสอบการทำงาน
- พัฒนาระบบป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย ติดตั้ง CCTV ทั่วเขตเทศบาลเพื่อความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน
ด้านการบริหารจัดการที่ดี (ธรรมาภิบาล)
- ปรับปรุงองค์กรและส่งเสริมจริยธรรมของเจ้าหน้าที่ตามหลักธรรมาภิบาล
- ประยุกต์ใช้ระบบเทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อยกระดับการให้บริการประชาชนแบบ e-Service
- บริหารทรัพยากรบุคคล การคลัง และอุปกรณ์สำนักงานอย่างคุ้มค่าได้มาตรฐานสูงสุด
พันธกิจหลัก (Missions)
จุดมุ่งหมายเพื่อการพัฒนา (Goals)
ถอดข้อความจากเอกสารอำนาจหน้าที่ที่เผยแพร่ในเว็บไซต์เทศบาล · เปิดเอกสารต้นฉบับ PDF
ภารกิจของเทศบาลนคร
อำนาจหน้าที่และภารกิจของเทศบาลนคร
เทศบาลนครนครสวรรค์มีอำนาจหน้าที่ตามกฎหมายสำคัญ 2 ฉบับ คือ พระราชบัญญัติเทศบาล พ.ศ. 2496 แก้ไขถึงฉบับที่ 14 พ.ศ. 2562 และพระราชบัญญัติกำหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ. 2542
01หน้าที่ที่เทศบาลนครต้องทำพระราชบัญญัติเทศบาล · มาตรา 56
ภายใต้พระราชบัญญัติเทศบาล พ.ศ. 2496 แก้ไขถึงฉบับที่ 14 พ.ศ. 2562 ส่วนที่ 3 หน้าที่ของเทศบาล บทที่ 3 เทศบาลนคร มาตรา 56 มีหน้าที่ที่กำหนดต้องทำ ดังต่อไปนี้
1. กิจการตามมาตรา 53 ที่กำหนดหน้าที่ของเทศบาลเมือง
1.1 กิจการตามมาตรา 50 ที่กำหนดหน้าที่ของเทศบาลตำบล
- รักษาความสงบเรียบร้อยของประชาชน
- ให้มีและบำรุงทางบกและทางน้ำ
- รักษาความสะอาดของถนนหรือทางเดินและที่สาธารณะ รวมทั้งการกำจัดมูลฝอยและสิ่งปฏิกูล
- ป้องกันและระงับโรคติดต่อ
- ให้มีเครื่องใช้ในการดับเพลิง
- ให้ราษฎรได้รับการศึกษาอบรม
- ส่งเสริมการพัฒนาสตรี เด็ก เยาวชน ผู้สูงอายุ และผู้พิการ
- บำรุงศิลปะ จารีตประเพณี ภูมิปัญญาท้องถิ่น และวัฒนธรรมอันดีของท้องถิ่น
- หน้าที่อื่นตามที่กฎหมายบัญญัติให้เป็นหน้าที่ของเทศบาล
- 1.2 ให้มีน้ำสะอาดหรือน้ำประปา
- 1.3 ให้มีโรงฆ่าสัตว์
- 1.4 ให้มีและบำรุงสถานที่ทำการพิทักษ์รักษาคนเจ็บไข้
- 1.5 ให้มีและบำรุงทางระบายน้ำ
- 1.6 ให้มีและบำรุงส้วมสาธารณะ
- 1.7 ให้มีและบำรุงการไฟฟ้าหรือแสงสว่างโดยวิธีอื่น
- 1.8 ให้มีการดำเนินกิจการโรงรับจำนำหรือสถานสินเชื่อท้องถิ่น
หน้าที่อื่นตามมาตรา 56
- ให้มีและบำรุงการสงเคราะห์มารดาและเด็ก
- กิจการอื่นซึ่งจำเป็นเพื่อการสาธารณสุข
- การควบคุมสุขลักษณะ และอนามัยในร้านจำหน่ายอาหาร โรงมหรสพ และสถานบริการอื่น
- จัดการเกี่ยวกับที่อยู่อาศัยและปรับปรุงแหล่งเสื่อมโทรม
- จัดให้มีและควบคุมตลาดท่าเทียบเรือ ท่าข้ามและที่จอดรถ
- การฝังเมืองและควบคุมการก่อสร้าง
- การส่งเสริมการท่องเที่ยว
- จัดระเบียบการจราจรหรือร่วมมือกับหน่วยงานอื่นในการปฏิบัติหน้าที่ดังกล่าว
02กิจการที่เทศบาลนครอาจจัดทำพระราชบัญญัติเทศบาล · มาตรา 57 และมาตรา 54
มาตรา 57 เทศบาลนครอาจจัดทำกิจการอื่น ๆ ตามมาตรา 54 ได้ ดังนี้
- ให้มีตลาด ท่าเทียบเรือและท่าข้าม
- ให้มีสุสานและฌาปณสถาน
- บำรุงและส่งเสริมการทำมาหากินของราษฎร
- ให้มีและบำรุงการสงเคราะห์มารดาและเด็ก
- ให้มีและบำรุงโรงพยาบาล
- ให้มีการสาธารณูปโภค
- จัดทำกิจการซึ่งจำเป็นเพื่อการสาธารณสุข
- จัดตั้งและบำรุงโรงเรียนอาชีวศึกษา
- ให้มีและบำรุงสถานที่สำหรับการกีฬาและพลศึกษา
- ให้มีและบำรุงสวนสาธารณะ สวนสัตว์ และสถานที่พักผ่อนหย่อนใจ
- ปรับปรุงแหล่งเสื่อมโทรม และรักษาความสะอาดเรียบร้อยของท้องถิ่น
- เทศพาณิชย์
03การจัดระบบบริการสาธารณะพระราชบัญญัติกำหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอำนาจฯ · มาตรา 16
ภายใต้พระราชบัญญัติกำหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอำนาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น พ.ศ. 2542 หมวด 2 การกำหนดอำนาจหน้าที่ในการจัดระบบบริการสาธารณะ มาตรา 16 กำหนดให้เทศบาลมีหน้าที่การจัดระบบบริการสาธารณะเพื่อประโยชน์ของประชาชนในท้องถิ่น ดังต่อไปนี้
- การจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่นของตนเอง
- การจัดให้มีและบำรุงรักษาทางบก ทางน้ำ และทางระบายน้ำ
- การจัดให้มีและควบคุมตลาด ท่าเทียบเรือ ท่าข้าม และที่จอดรถ
- การสาธารณูปโภคและการก่อสร้างอื่น ๆ
- การสาธารณูปการ
- การส่งเสริม การฝึกและประกอบอาชีพ
- การพาณิชย์ และการส่งเสริมการลงทุน
- การส่งเสริมการท่องเที่ยว
- การจัดการศึกษา
- การสังคมสงเคราะห์ และการพัฒนาคุณภาพชีวิตเด็ก สตรี คนชรา และผู้ด้อยโอกาส
- การบำรุงรักษาศิลปะ จารีตประเพณี ภูมิปัญญาท้องถิ่น และวัฒนธรรมอันดีของท้องถิ่น
- การปรับปรุงแหล่งชุมชนแออัดและการจัดการเกี่ยวกับที่อยู่อาศัย
- การจัดให้มีและบำรุงรักษาสถานที่พักผ่อนหย่อนใจ
- การส่งเสริมกีฬา
- การส่งเสริมประชาธิปไตย ความเสมอภาค และสิทธิเสรีภาพของประชาชน
- ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของราษฎรในการพัฒนาท้องถิ่น
- การรักษาความสะอาดและเป็นระเบียบเรียบร้อยของบ้านเมือง
- การกำจัดมูลฝอย สิ่งปฏิกูล และน้ำเสีย
- การสาธารณสุข การอนามัยครอบครัว และการรักษาพยาบาล
- การจัดให้มีและควบคุมสุสานและฌาปนสถาน
- การควบคุมการเลี้ยงสัตว์
- การจัดให้มีและควบคุมการฆ่าสัตว์
- การรักษาความปลอดภัย ความเป็นระเบียบเรียบร้อย และการอนามัยโรงมหรสพและสาธารณสถานอื่น ๆ
- การจัดการ การบำรุงรักษา และการใช้ประโยชน์จากป่าไม้ ที่ดินทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
- การผังเมือง
- การขนส่งและการวิศวกรรมจราจร
- การดูแลรักษาที่สาธารณะ
- การควบคุมอาคาร
- การป้องกันและบรรเทาสาธารภัย
- การรักษาความสงบเรียบร้อย การส่งเสริมและสนับสนุนการป้องกันและรักษาความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน
- กิจการอื่นใดที่เป็นผลประโยชน์ของประชาชนในท้องถิ่นตามที่คณะกรรมการประกาศกำหนด